Humanifest Noord – Weerbare Democratie

Voor de derde keer op rij presenteren de afdelingen Drenthe, Friesland en Groningen Humanifest Noord. Een dag om elkaar te ontmoeten, met elkaar te spreken over een actueel thema, en de drie provincies wat nader tot elkaar te brengen.   

Dit jaar krijgt Humanifest Noord een extra betekenis: in het kader van het 80-jarig bestaan van het Humanistisch Verbond vieren we dat humanisten al acht decennia werken aan een samenleving waarin mensen verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf, voor elkaar en voor de democratie.

We nodigen jullie van harte uit voor een inspirerende dag waarin we samen het thema ‘Weerbare democratie?’ verkennen. In een tijd waarin onze democratie en de democratieën om ons heen steeds meer onder druk komen te staan, staan we graag met jullie stil bij vragen als: wat is burgerschap? Hoe bescherm ik mijzelf tegen ondemocratische invloeden? En we oefenen: hoe praat je eigenlijk over een thema dat je zo raakt?

Datum, prijs, locatie

Kaarten kun je hieronder bestellen. Wil je hulp bij het bestellen van de kaarten dan kun je contact opnemen met [email protected]. 

• Datum zaterdag 18 april 2026, van 10:00 – 17:00 uur (inloop vanaf 9:30 uur)
• Locatie Het Verenigingsgebouw, Hoofdweg 116, Veenhuizen Google Maps
• Parkeren Parkeren is gratis op de 80 parkeerplaatsen bij het gebouw.
• Liever met de bus? Pak Qbus 84 vanaf station Assen of busstation Drachten en stap uit bij halte Kerklaan, Veenhuizen. Van daaruit is het nog 2 minuten lopen naar Het Verenigingsgebouw.
• Liever meerijden met iemand? Wil je graag met iemand meerijden? Bij het bestellen van een ticket kun je dit aangeven. Wij nemen dan contact met je op.
• Toegankelijkheid De locatie is rolstoeltoegankelijk, er is een rolstoeltoilet. Er zijn rolstoelplekken in de zaal. Bij het bestellen van je entreekaart kun je aangeven dat je hier gebruik van wilt maken.
• Prijs (inclusief koffie/thee, lunch en borrel):
  € 15 eigen bijdrage leden Humanistisch Verbond*
  € 10 eigen bijdrage leden Humanistisch Verbond met een minimum inkomen*
  € 10 eigen bijdrage studentleden Humanistisch Verbond*
  * Deze dag is alleen voor leden toegankelijk.
  

Programma 

09:30 – 10:00 ● Inloop en ontvangst met koffie/thee

10:00 – 11:00 ● Introductie: Democratie, wat zie ik?

De dag wordt geopend door onze dagvoorzitter Merel Ouwehand, waarna Niesco Dubbelboer ons meeneemt in een inspirerende introductie: Wat is democratie?

Kan je democratie vastpakken? Waaraan zie of merk je het? Hoe krijgt het woord democratie vorm, inhoud en waarde — persoonlijk én humanistisch? Heeft alleen de politiek het recht om democratie te leveren, of begint democratie juist dichtbij jezelf en dichtbij de ander? Kunnen burgers invloed hebben? Door te stampen met je voeten? Door te protesteren — maar naar wie? Door te overdenken?

Of willen we juist zo graag meedoen dat elke afwijkende mening met wantrouwen wordt bekeken en de verbinding blokkeert? Verstoort autoritair gedrag ons, of zijn we verleerd ermee om te gaan? Zet de onophoudelijke stortvloed aan digitale informatie ons telkens op het verkeerde been? Worden we bewust misleid? Kan democratie anders — en hoe dan?

Vragen, vragen, vragen. Daarom krijg je eerst een bril aangereikt om democratie anders te zien en te duiden: een uitnodiging om, in de geest van 80 jaar humanisme, bij jezelf te beginnen en van daaruit het gesprek met de ander aan te gaan.

11:00 – 12:30 ● Workshopronde 1 (per ronde kun je 1 workshop volgen)
Workshop 1: Vind je proteststem – Marrit Jellema
Workshop 2: Gesprek op voeten – Karlijn Benthem
Workshop 3: Participatiespel, proeve der bekwaamheid – Christiaan Teule  
Workshop 4: Filosofische wandeling – het Filosofisch reisburo 
Workshop 5: Als wij het écht zelf mochten zeggen – Niesco Dubbelboer VOL!

Bekijk de workshops

12:30 – 13:45 ● Lunch

13:45 – 15:30 ● Workshopronde 2 (per ronde kun je 1 workshop volgen)
Workshop 1: Vind je proteststem – Marrit Jellema  VOL!
Workshop 2: Gesprek op voeten – Karlijn Benthem
Workshop 3: Participatiespel, proeve der bekwaamheid – Christiaan Teule  
Workshop 4: Filosofische wandeling – het Filosofisch reisburo 

15:30 – 16:30 ● Afsluitende lezing door Pieter van Boheemen: Anti-democratische tech-tirannen begrijpen en weerstaan

The New Digital Age noemde de techbazen het tijdperk dat zou aanbreken dankzij het internet zo’n 13 jaar geleden. Een tijdperk van vrijheid en het einde van dictaturen. Inmiddels prediken de tech-tirannen een heel ander gospel: de democratie staat in de weg van vooruitgang. Deze lezing gaat over technologie, democratie, filosofie, religie en herwaardering van middelmatigheid. 

Pieter is expert op het snijvlak van technologie en democratie. Hij is oprichter en directeur van stichting Post-X Society en de stichting Democratie Monitor. Voorheen werkte hij oa bij de Hogeschool voor Toegepaste Filosofie, het Rathenau Instituut, en Waag Futurelab.

16:30 ● Borrel

Workshops  

Na de inleidende sessie kun je je verdiepen in twee workshops. We werken in twee rondes. Vier workshops zijn in beide rondes beschikbaar, ‘Train je democratiespier’ alleen in ronde 1. Bij het bestellen van je ticket geef je aan welke twee workshops je wilt volgen. 

1. Spoken Word – Vind je Proteststem (middagsessie vol!)  

Wat wil jij zeggen als je de kans krijgt om je stem te laten horen? In deze spoken word workshop neemt Marrit Jellema je mee in het vinden van jouw proteststem. Een stem die vragen stelt, onderzoekt, het persoonlijke met het maatschappelijke weet te verbinden en die niet bang is voor wat ongemak – op de juiste manier.

Aan de hand van schrijfopdrachten, luisteroefeningen en performance-tips onderzoek je wat jou raakt, waar je boos of bevlogen van wordt, en hoe je dat kunt omzetten in krachtige woorden. Ervaring met spoken word is niet nodig — nieuwsgierigheid en een open houding wel. 

Voor iedereen die iets te zeggen heeft.
En voor wie dat nog aan het ontdekken is.

Over Marrit Jellema

Marrit Jellema is schrijver, dichter, spoken word artiest en de Stadsdichter van Leeuwarden. Ze won een spoken award in de categorie Lyrics, in 2021 bracht ze haar eerste spoken word album Superpersoonlijk uit en stond ze in de finale van het NK poetryslam. In 2023 volgde haar tweede album Voor Altijd. In 2025 volgde haar nieuwste single Vertel Het Ze Dan.

Marrit is initiatiefnemer van het spoken word podium Hoge Woorden in Leeuwarden en combineert haar schrijfwerk het liefst met sociale en maatschappelijke projecten rondom literatuur. Momenteel werkt ze aan haar debuutroman. Haar stijl laat zich het best omschrijven als rauw en eerlijk. Ze schrijft persoonlijke en maatschappijkritische teksten en wil taboes bespreekbaar maken.

2. Gesprek op voeten 

Wat betekent een weerbare democratie als het spannend wordt? In deze workshop ga je letterlijk in beweging. Eerst neemt Karlijn Benthem je mee in de basisprincipes van deep democracy. Wat houdt deze manier van kijken naar besluitvorming en groepsdynamiek in, en hoe kan deze ons helpen om verschillen te overbruggen?

Daarna gaan we samen in gesprek. We verkennen een scherp randje van de democratie: hoe rechts mag je eigenlijk stemmen? Waar ligt de grens tussen vrijheid van meningsuiting en het beschermen van democratische waarden? Kun je mensen vrijheid ontnemen om de democratie te beschermen? Door positie te kiezen, te bewegen en met elkaar in gesprek te gaan, maken we zichtbaar wat vaak onder de oppervlakte blijft.

Over Karlijn Benthem

Karlijn Benthem (1983) is regisseur, directeur van het theaterfestival Jonge Harten en oprichter en eigenaar van Gebied-B – een netwerk voor cultuureducatie. Sinds het afronden van de Artez Hogeschool voor de kunsten in 2005, is ze werkzaam als ontwerper en uitvoerder binnen het kunst- en educatieveld.  Ze werkte onder andere samen met Oerol festival, Internationaal Theater Amsterdam en het Houten Huis.  Ze is opgeleid bij Human Dimension als Deep Democracy facilitator.

3. Participatiespel, proeve der Bekwaamheid

Bij veel besluiten van de overheid worden mensen gevraagd inbreng te leveren. Participatie noemen we dat. Participatie moet leiden tot betere beslissingen, maar leidt ook vaak tot teleurstellingen. Participeren betekent namelijk niet automatisch dat jouw wensen worden uitgevoerd. In veel participatieprocessen spelen veel belangen een rol.  In deze workshop gaan we spelen met participatie en belangen. Ben jij in staat om samen met de anderen tot een keuze te komen die iedereen tevreden stelt? 

Over Christiaan Teule

Naast dat hij een fervent vogelkijker is, werkt Christiaan al zo’n 25 jaar aan duurzaamheid en samenwerking in Drenthe. Eerst binnen de Natuur en Milieufederatie Drenthe, de laatste – pak ‘m beet – vijf jaar bij de provincie Drenthe. Hij heeft veel met inwoners en gemeenten gewerkt aan nieuwe duurzaamheidsinitiatieve. Nu heeft hij als Regisseur participatiebeleid de taak participatieprocessen bij de provincie te verbeteren.

4. Filosofische wandeling door het Filosofisch Reisburo

Je hoeft geen filosoof te zijn om te filosoferen. Praktische filosofie gaat over jouw ideeën, jouw gedrag, jouw gevoel en jouw keuzes. De buitenlucht bevordert de vrijheid van spreken. Zowel lichaam als geest hebben baat bij wandelen.

Tijdens Humanifest onderzoeken we of je politiek wel aan politici moet overlaten. Luister vooral naar de raadgevers zonder directe belangen, zou Aristoteles zeggen. We gaan in gesprek over Kants tweedeling in denken en bevragen elkaar op het geven van ruimte aan andersdenkenden. In hoeverre check jij informatie op betrouwbaarheid? Judy Hoekstra en Esmeralda de Vries van het filosofisch reisburo nemen je denken graag mee op reis: verrassend, toegankelijk en met speelse humor. Geen vakantie, geen citytrip, bij het Filosofisch Reisburo reis je vooral tussen je oren!

Over de gidsen en het Filosofisch Reisburo

Het doel van het Filosofisch Reisburo is om mensen op een laagdrempelige manier -en met een knipoog- kennis te laten maken maken met filosofie. Zodat zij over (on)zinnige levensvragen en maatschappelijke actuele thema’s kunnen nadenken en dit met anderen kunnen bespreken. Sinds 2023 ontwikkelen Judy Hoekstra (toegepast filosoof) en Esmeralda de Vries (socioloog) allerlei vormen om dat te doen.

Kunst, verhalen en verbeeldingskracht zijn tussenstops in de filosofische reis die Judy en Esmeralda samen maken. Ze nemen je mee in toegankelijke interactieve workshops, lezingen en wandelingen.

Filosoferen doe je niet in een ivoren toren, maar op een bankje in de zon of al wandelend tijdens een regenbui. Je ontmoet ander denken, onderzoekt gewoonten en bekijkt de wereld door een andere bril.Loop, denk, luister en praat jij vandaag ook mee met ons?

5. Als wij het écht zelf mochten zeggen (VOL!)

Deze workshop is alleen beschikbaar in ronde 1.

Wat gebeurt er als je de vraag naar macht en inspraak niet theoretisch laat, maar persoonlijk maakt? In deze interactieve workshop onderzoeken we samen hoe het voelt om zélf aan het roer te staan. Niet als toeschouwer van de democratie, maar als deelnemer.

Aan de hand van een prikkelende opening, kleine groepsopdrachten en een gezamenlijke besluitvormingervaring verkennen we hoe wij, hier en nu, keuzes zouden maken als de macht echt bij ons lag. Welke argumenten wegen zwaar? Waar schuurt het? En wat zegt dat over hoe we onze democratie hebben ingericht?

Over Niesco Dubbelboer

Niesco Dubbelboer heeft zich zijn hele werkzame leven – onder andere als Tweede Kamerlid – ingezet voor meer zeggenschap van gewone burgers. Hij opereert vanuit een diepgeworteld humanistisch uitgangspunt: fundamentele gelijkwaardigheid van mensen! Als deelnemer van de Nederlandse Democratie Coalitie maakt hij werk van burgerparticipatie aan democratie.

Ben je erbij op zaterdag 18 april?

Kaarten kun je hieronder bestellen. Wil je hulp bij het bestellen van de kaarten dan kun je contact opnemen met [email protected].